Presentación (galego)

VII Xornadas Internacionais de Historia da Arquitectura

La città è come una grande casa…
A fachada como argumento e ornato urbano

Santiago de Compostela, Facultad de Geografía e Historia (Paraninfo) e Facultade de Filosofía (Salón de Actos)
19, 20, 21 y 22 de febrero de 2019

En febreiro de 2019 celebraranse, na Facultade de Xeografía e Historia da Universidade de Santiago de Compostela, as VII Xornadas Internacionais de Historia da Arquitectura; un proxecto organizado de forma conxunta polas Universidades de Porto e de Santiago de Compostela.

En cada unha destas xornadas búscase unha temática central sobre a que desenvolver unha reflexión histórica, artística e patrimonial que contribúa a entender mellor as relacións existentes entre sociedade, individuo, cidade e arquitectura. Nesta ocasión tomouse como argumento para as xornadas a fachada entendida nun sentido amplo, complexo e diverso.

Estas VII Xornadas circunscríbense dentro do espírito que animou as seis edicións anteriores, celebradas na Facultade de Letras de Universidade de Porto. Nelas contemplábase o estudo, a investigación e difusión dos valores propios da arquitectura como os alicerces sobre os que poder asentar os principios fundamentais de salvagarda, protección e ensino patrimoniais necesarios para que todos os axentes da sociedade actual tomen conciencia da importancia que esta ten como recursos a estudar e conservar. Co apoio do CITCEM – Centro de Investigación Transdiciplinar “Cultura, Espazo, Memoria- e do Grupo de Investigación Iacobus -Proxectos e Estudos sobre Patrimonio Cultural- preténdese poñer en contacto a investigadores e alumnos de universidades portuguesas, italianas e españolas co obxectivo de analizar o papel que as fachadas arquitectónicas xogan nas nosas cidades.

Baixo o título xenérico da citta è come unha grande casa…, frase recollida do texto De re aedeficatoria de León Battista Alberti, proponse abordar o estudo da fachada como fenómeno singular dentro do exercicio da arquitectura e da cidade. Esta foi unha constante ao longo da historia da arquitectura e converteuse no obxecto do empeño de arquitectos, urbanistas e cidadáns.

Proponse unha debate amplo sobre as diferentes dimensións da fachada, ben sexa entendida como elemento único e singular dentro dunha arquitectura, ben se expor como unha parte integrada nos límites de calquera edificación, ou como parte fundamental da contorna urbana no que cada edificio inscríbese. Tamén se contempla a posibilidade de analizar aqueles casos nos que a fachada superou os límites do construído para trasladarse á esfera do imaxinado, ben en xardíns, retablos ou libros. A eses valores iniciais preténdese engadir aqueloutros que veñen asociados coa dimensión simbólica dada por arquitectos e mecenas, que converteron as fachadas dos seus edificios en verdadeiros manifestos dos principios e desexos que os alentaban; e polos cidadáns que, dun modo ou outro, convertéronos en fitos visuais e vitais dentro do espazo vivido da cidade. Ademais, dentro dunha sociedade como a actual, vinculada dunha forma estreita con todo o visivo, a fachada deixou de ser un elemento máis dentro dun conxunto construído para converterse en reclamo, centro de atención e icona.

Se a “cidade é como unha gran casa e a casa á súa vez é unha pequena cidade”, as fachadas convértense nun veciño máis co que se convive, nese espazo que serve de marco e encadre para as máis diversas relacións entre os seus habitantes e, dun modo efectivo, nun lugar de memoria.